Kırıcı ucu çeşitleri: sivri, yassı, kama, künt
Hidrolik kırıcı uçları dört temel profilde üretilir: sivri uç darbeyi tek noktada toplar ve sert homojen kayada kullanılır; yassı keski çizgisel çatlak açar, tabakalı malzemede etkilidir; kama keski kalın betonarmeyi ayırır; künt uç ise büyük blokların ikincil kırımında darbeyi geniş alana yayar.
Dört profil, dört farklı iş
| Profil | Diğer adı | Kullanım alanı |
|---|---|---|
| Sivri uç | Moil point, konik uç | Sert ve homojen kaya, beton, genel yıkım |
| Yassı keski | Chisel, düz keski | Tabakalı formasyon, asfalt, betonarme sökümü |
| Kama keski | Wedge | Kalın betonarme ve temel sökümü |
| Künt uç | Blunt, tokmak uç | Büyük blokların ikincil kırımı, abrazif kaya |
Profil seçiminde en sık yapılan hata
Sahada en yaygın hata, her işte sivri uç kullanmaktır. Sivri uç penetrasyonu yüksek olduğu için ilk bakışta hızlı görünür; ancak tabakalı malzemede tek nokta açar, çatlağı yaymaz. Yassı keski aynı işi daha az darbeyle bitirir.
İkinci yaygın hata, künt ucu delme amacıyla kullanmaktır. Künt uç penetrasyon aramaz; büyük bloğu yerinde parçalamak içindir.
Hangi zeminde hangi keski kullanılır? →
Uç, yuva ve pim tek sistemdir
Kırıcı ucu tek başına bir parça değildir. Uç alt burç (yuva) içinde gezer, tespit pimiyle sabitlenir ve piston darbesini bu üçlünün toleransı içinde alır.
Üçlüden biri aşınma sınırının dışına çıktığında diğerleri de hızla bozulur. Bu yüzden her uç değişiminde pim ve burç durumu birlikte kontrol edilir; burç sınırdaysa uçla beraber yenilenir.
Uç ömrünü kısaltan dört kullanım hatası
- Boşa darbe — malzeme kırıldıktan sonra darbeye devam etmek. Enerji malzemeye değil kırıcıya ve uca döner.
- Kaldıraç kullanımı — ucu manivela gibi kullanmak. Uç eksenel darbeye göre tasarlanmıştır, yanal yüke değil.
- Açılı çalışma — kırıcı malzemeye dik bastırılmazsa uç tek taraflı aşınır ve yuvada ovalleşme başlar.
- Yağlama eksikliği — uç ile yuva arasındaki gres filmi kesilirse iki metal birbirini yer; hasar uçta değil kırıcıda çıkar.
Uç ne zaman değiştirilir?
- Uç profili körelmiş, sivri uç yuvarlanmış ya da yassı keskinin ağzı genişlemişse.
- Uç boyu üretici sınırının altına inmişse — piston stroku uca tam oturmaz.
- Gövdede çatlak, ezik ya da mantarlaşma varsa — uç yuvada sıkışabilir.